Ik hang de vlag uit, want ik...

Maar waarom hangen mensen eigenlijk een vlag uit? Dat doe je meestal niet zomaar. Er is iets aan de hand en het vertelt vaak iets over jezelf.

Als de resultaten van de eindexamenklassen bekend worden zie je overal in het dorp vlaggen die uitgehangen worden. Geslaagde leerlingen en studenten hangen bij de vlag ook een tot op de draad versleten schooltas. Scholen spelen handig in op die examenperiode: ze leveren vlaggen (niet altijd gratis) met het logo van de school: meteen een mooie reclamecampagne. Een enkele keer zie je de gewone Nederlandse vlag. Maar de vreugde is er niet minder om. Je geeft op deze manier uitdrukking aan dat je blij bent: je bent geslaagd en je hoeft niet meer naar die al dan niet vervelende school.

Bij het naderende carnaval zie je bijvoorbeeld vlaggen van de “Kleibatsers”. Hiermee geef je wellicht aan dat je lid bent van de “Kleibatsers” en dat je uitziet naar het carnaval. Heeft het Nederlands Elftal zich gekwalificeerd voor een WK of EK, dan hangen er oranje vlaggen. Hele slierten van kleine driehoekige vlaggetjes gaan van de ene gevel naar de andere. Je maakt duidelijk het fijn te vinden dat ‘Oranje’ weer meedoet aan een groot toernooi en je wilt hen als het ware ondersteunen door oranje vlaggetjes en vlaggen op te hangen.

Hang je de vlag uit op Koningsdag -dat is dan de Nederlandse vlag- dan geef je aan dat je koningsgezind bent. Sommigen hijsen de vlag op de verjaardag van een lid van het Koningshuis. Dat is dan een mooi gebaar. Op 5 mei wordt de rood-wit-blauwe vlag ook uitgehangen. We zijn blij dat we in vrijheid mogen leven. De dag ervoor is het  ‘Dodenherdenking’. Dan hangen we de vlag halfstok. Wat veel mensen niet weten is dat op 4 mei de vlag vanaf 18:00 uur ’s avonds tot zonsondergang, ca. 21:30 uur, mag uithangen. Een dag die minder bekend is als ‘vlaggendag’ is 15 augustus. Dan wordt de capitulatie van Japan herdacht en de onafhankelijkheid van Nederlands-Indië (oftewel Indonesië); zowel de slachtoffers als de onafhankelijkheid zelf. Het is te hopen dat de vlaggen op deze dagen niet uit gewoonte worden uitgehangen.

Je kunt ook vlaggen bij een bijzondere gebeurtenis. Van de premier kan een speciale vlaginstructie uitgaan bij het herdenken van slachtoffers van een speciale gebeurtenis (MH17; Herculesramp; Watersnoodramp 1953). De Nederlandse vlag wordt helaas ook wel eens gebruikt als protest. Dan hangt de vlag ondersteboven.

Het is duidelijk… als er gevlagd wordt met grote, dan wel kleine vlaggen, is er meestal iets aan de hand.

Maar als ik op Koningsdag door het dorp wandel valt het aantal vlaggen me een beetje tegen. Ik vraag mij af hoe dat komt. Wordt het Koningshuis niet meer van deze tijd gevonden of heeft niemand meer benul van geschiedenis?

Tegelijk vraag ik mij af of er bepaalde regels zijn, die zeggen wanneer je de vlag uit mag hangen. Mag je de vlag uithangen omdat een familielid na een lange periode in het ziekenhuis eindelijk weer thuiskomt of omdat je bijvoorbeeld jarig bent? Mag je de vlag uithangen zomaar voor de aardigheid en kan je een bekeuring krijgen als je de vlag uithangt zonder bijzondere reden?

Nee… Wettelijke regels voor het vlaggen zijn er niet. Burgers, bedrijven en organisaties mogen alle dagen van het jaar vlaggen. Voor rijksgebouwen (ministeries en agentschappen, gemeentehuizen en andere zelfstandige bestuursorganen) geldt echter een ‘vlaginstructie’, waarin staat op welke dagen het verplicht is de vlag uit te hangen.

Er zijn weliswaar geen wettelijke regels voor het vlaggen, er is wel een vlaggenprotocol opgesteld uit respect voor de nationale driekleur. Het is de bedoeling dat iedereen zich hieraan houdt. Zo mag een gehesen vlag nooit de grond raken; een gehesen vlag mag nooit het verkeer hinderen; niet vlaggen tussen zonsondergang en zonsopgang; laat je de vlag ’s nachts hangen, dan geldt dat er voldoende licht op de vlag moet schijnen, zodat de kleuren goed te zien zijn..

Welke vlag je hijst zegt ook iets over jezelf. Je kunt solidair zijn met Oekraïne door de vlag van Oekraïne uit te hangen. En dan is er ook nog de regenboogvlag, waarmee je solidair bent met de ‘lhbti-gemeenschap’. Deze laatste vlag hangt tegenwoordig ook bij enkele overheidsgebouwen.

Twee weetjes aan het eind: onze nationale vlag is de oudste driekleur van de wereld en dateert van de 16^e eeuw. De kleuren heten officieel ‘helder vermiljoen’, ‘helder wit’ en ‘kobaltblauw’.

Ik ben blij dat ik elke dag de vlag uit zou mogen hangen. Niet dat ik dat ga doen maar het mag. Je kan en mag op die manier aan iedereen laten weten waar je blij of minder blij van wordt. Toen onze dochters uit Schotland in de coronaperiode eindelijk weer eens thuis mochten komen hebben we de vlag uitgehangen. En ik hoop dat er op Koningsdag, Bevrijdingsdag en ook op Dodenherdenking meer vlaggen in het dorp uitgehangen worden.                                    

Sjerp Vormeer.